Previous month:
mei 2017
Next month:
februari 2018

januari 2018

Een alledaags leven..

Het liefst schrijf ik over mensen die geen alledaags leven leiden. Mensen voor wie een lonkend perspectief een luxe is die ze niet kennen, of alleen nog in een herinnering. Veel van hen kom ik tegen in mijn werk maar ik zie ze ook in het park, op een bankje, hangend over een muurtje, op de trappen van een portiekwoning of weggedoken in een hoodie in het centrum. De zwaartekracht van het decorum, hun netwerk en vaardigheden houdt hen vaak nog overeind.

Eenmaal dakloos en in de nachtopvang beland is dat moeilijker vol te houden. Met niets meer dan een denkbeeldige rugzak met narigheid bij je kom je naar binnen. Controle, een kluisje voor je spullen, de keuze uit drie huiskamers, eten, drinken douchen en een plek op een stapelbed. Weliswaar in een andere omgeving en anders uitgevoerd maar in feite dezelfde situatie als in 1912, ons jaar van oprichting.

De problemen van nu zijn deels anders maar ook van alle tijden. Sociale uitsluiting, verlies van werk, scheiding, drank, drugs en dingen kopen die je je niet kunt veroorloven. De weg kwijtraken in de administratieve dwaaltuin die we inmiddels hebben gecreëerd. Worden opgejaagd door schuldeisers die de schuld soms vervijf- of vertienvoudigen en keer op keer je negatieve zelfbeeld bekrachtig krijgen. "Dat lukt jou toch niet, zie je nou wel?" Wat ook niet helpt om je leven weer op de rit te krijgen zijn persoonlijkheidsstoornissen, een verstandelijke beperking, trauma's, verslavingen, psychoses en depressies. 

Daar kijkt menigeen van op; voor die problemen is er toch de psychiatrie en andere sectoren? Ja en ook weer nee. Het woord laagdrempelig is uit ons stelsel gegumd. Het zal vermoedelijk uit Van Dale verdwijnen, vrees ik. Je moet wel van hele goede huize komen wil je tegenwoordig worden opgenomen in een kliniek. En als je er bent kan je je jas wel aanhouden omdat je weer snel moet participeren. ‘Psychiatrie to go.’ Voor veel mensen de oplossing, voor een aantal ook niet. Ik zie ze in de nachtopvang locaties. Bij elkaar in grote groepen met verschillende, vaak ernstige problemen. Het tegendeel van participeren.

Nu is er een kans om dit veranderen in Den Haag. En omdat meningen vaak als feiten worden gebruikt en hoewel je tegenwoordig zelfs niet meer weet of een feit een feit is of een verzinsel, ben ik blij met het Rekenkamer feiten- rapport over de Maatschappelijke Opvang in Den Haag. Niet dat dat nou zo feestelijke rapport is maar er staat wat er staat. Dat telt. Het is logisch dat de transities in de zorg en de bezuinigingen maatschappelijke gevolgen hebben. Die pakken niet voor iedereen goed uit. Rapporten zoals deze laten zien dat niet alles op te lossen is binnen de bedachte systemen. Helemaal niet erg omdat de gemeente immers ook de vrijheid en verantwoordelijkheid heeft om binnen de systemen aanpassingen te doen. De transities doen een beroep op het adaptieve vermogen van de gemeentes.

Beste leden van het gemeentebestuur, het is tijd voor verandering.

De mensen waarover het gaat staan al in de kou, u kunt de gevoelstemperatuur beïnvloeden door met elkaar de handen ineen te slaan en te investeren in een plan. Een plan dat boven de partijen uitstijgt, een plan dat de hele keten betreft, een plan waarin perspectief zit. Een perspectief op een alledaags leven.

Laten we wel tempo maken want zoals de naamgever van onze stichting, D.A.J. Kessler, al schreef in 1923 als onderbouwing voor zijn gift:

“Het doel waarvoor wij werken komt mij echter zoo belangrijk voor dat het niet in gevaar mag worden gebracht door onmacht of vertraging. Het beteekent immers niet minder dan voorziening in een sociaalen nood en in opheffing, wellicht in redding van hen, die door ongunstige levensomstandigheden gezonken zouden zijn of staan te zinken”

Ook dat is niet veranderd.


De warme stad

Hartverwarmend waren de reacties op de artikelen in het Algemeen Dagblad over de campagne voor de Soepbus. Ik ben wel wat gewend de afgelopen jaren maar dit keer waren de reacties van organisaties en ‘gewone Hagenaars’ overweldigend. Het leverde prachtige verhalen op en voldoende geld om de bus te laten rijden. Een warme stad, dat Den Haag. Het leverde nog meer op. Zo heeft zich een groot aantal vrijwilligers gemeld om mee te rijden op de Soepbus. Het zijn er inmiddels zo veel dat we een tijdelijke vrijwilligersstop hebben voor de Soepbus. Mensen op straat, die bij een Soepbus iets komen eten en een praatje maken; het raakt ons Hagenaars.

Het raakt ook de politiek. Dit keer heftiger dan anders. De Soepbus lijkt ingezet te worden als middel in de verkiezingsstrijd. En dat gaat niet bepaald zachtzinnig. Nu ben ik niet naïef maar om nu de gemeente te beschuldigen dat ze niets voor De Soepbus over hebben, is feitelijk gezien natuurlijk niet juist. De afgelopen jaren hebben we de gemeente een bijdrage gevraagd van 50.000 euro. Die is toegekend, de overige gelden kwamen van andere betrokken instanties en particulieren.

Op die manier is De Soepbus de afgelopen jaren gefinancierd; een publiek-private samenwerking in feite.

Laten we het even niet over De Soepbus hebben en de politici vragen zich nog eens buigen over hun partijprogramma’s om te kijken wat daar over dak- en thuislozen in staat. Wat mij betreft: hoe concreter hoe beter. Hoe moet het bijvoorbeeld verder met de verwarde stadsgenoten voor wie adequate psychische hulp vaak ontbreekt, die soms zelfs dakloos worden en noodgedwongen bij één van de drie opvanglocaties aankloppen? Wat hebben de transities in de zorg hen opgeleverd?

Dat is een maatschappelijk vraagstuk van belang en het helpt niet als we blijven hangen in beeldvorming, ook niet in verkiezingstijd. Zo is de Zilverstraat geen ‘gemeentelijk drugshol’ waar jongeren tussen de verslaafden liggen, zoals onlangs in het Algemeen Dagblad stond. De jongeren worden gescheiden opgevangen bij het Leger des Heils. Er verblijven (ook) verslaafden in de Zilverstraat maar een groter deel van alle daklozen dat ’s nachts wordt opgevangen in Den Haag (en andere grote steden) heeft een ernstige psychische aandoening. Dat zijn trieste feiten die nopen tot handelen. Het zou fantastisch zijn als er iets van alle aandacht van de afgelopen weken wordt geconcretiseerd in plannen die het leven voor deze groep mensen beter maakt.

Om alvast een voorzetje te geven: wat mij betreft wordt het tijd dat de opvangvoorzieningen voor de nacht worden omgevormd tot een professionele ‘spoedeisende hulp’ en niet langer alleen voorzien in bed, bad, brood en een beetje begeleiding. Het gevolg van de bezuinigingen van met name in de GGZ is zichtbaar. Dat betekent voor de gemeenten een passende oplossing. Laten we hier in Den Haag onder ogen zien dat het tijd is voor verandering en beginnen met de noodopvang. Een snelle probleemanalyse door goed opgeleide mensen en een passende vervolgopvang of huisvesting voorkomt dat grote groepen mensen met verschillende problemen in weinig verheffende omstandigheden lang blijven hangen en nauwelijks verder komen. Dat vraagt om een flinke inspanning van veel partijen. Maar het kan als de wil er is.

En De Soepbus? Die zal blijven rijden want hoe goed we het ook doen er zullen altijd mensen zijn die in de marge van de samenleving leven en baat hebben bij een praatje en een kop soep. Ook in het warme Den Haag.